Japonya’dan Küresel Dengeleri Etkileyecek Nadir Toprak Adımı
Japonya, Nadir toprak elementleri alanında dışa bağımlılığı azaltma hedefi doğrultusunda kritik bir eşiği geride bıraktı. Japonya hükümeti, okyanusun 6 bin metre derinliğinden Nadir toprak elementleri içeren tortuların başarıyla çıkarıldığını duyurdu. Bu gelişme, özellikle Çin bağımlılığının azaltılması ve Ekonomik güvenlik perspektifinin güçlendirilmesi açısından stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Hükümet adına açıklama yapan Kei Sato, elde edilen numunelerdeki Nadir toprak elementleri miktarının ayrıntılı biçimde analiz edileceğini belirterek, çalışmayı “ekonomik güvenlik ve denizcilik alanında bütüncül kalkınma açısından son derece anlamlı bir başarı” olarak tanımladı. Böylece Japonya, ilk kez bu kadar derin bir noktadan Nadir toprak içeren kaynaklara erişmiş oldu.
Derin Denizden Gelen Stratejik Numuneler
Söz konusu test görevi, France 24’ün aktardığı bilgilere göre, Pasifik Okyanusu’nda yer alan Minami Torişima Adası çevresinde yürütüldü. Numuneler, Japonya’ya ait derin deniz bilimsel sondaj gemisi Çikyu tarafından toplandı. Japon yetkililer, adanın çevresindeki suların yüksek miktarda Nadir toprak elementleri barındırdığına uzun süredir dikkat çekiyordu.
Bu operasyon, teknik açıdan olduğu kadar siyasi ve ekonomik sonuçları bakımından da önem taşıyor. Çünkü derin deniz madenciliği, yalnızca ileri teknoloji değil, aynı zamanda yüksek maliyet ve çevresel hassasiyet gerektiriyor. Japonya’nın bu ilk aşamayı tamamlaması, sürecin sanayi ölçeğine taşınabileceği yönünde güçlü bir sinyal olarak görülüyor.
Çin-Japonya Gerilimi Ve Zamanlama
Atılan adımın zamanlaması da dikkat çekici. Nadir toprak elementleri tedarikinde dünyanın açık ara en büyük oyuncusu olan Çin, son dönemde Japonya üzerindeki ekonomik ve jeopolitik baskıyı artırmış durumda. Tokyo yönetimi, özellikle Çin’in askerî ve sivil alanlarda kullanılabilen “çift kullanımlı” ürünlerin ihracatına yönelik kısıtlamalarından endişe duyuyor.
Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin kasım ayında Tayvan’a yönelik olası bir saldırıya askerî karşılık verilebileceğini söylemesi, Pekin ile Tokyo arasındaki tansiyonu daha da yükseltmişti. Çin’in bu süreçte bazı Nadir toprak elementlerini de kapsayan ihracat kısıtlamaları uygulaması, Japonya’nın alternatif tedarik arayışlarını hızlandıran başlıca faktörlerden biri oldu.
Nadir Topraklar Neden Bu Kadar Kritik?
Yer kabuğundan çıkarılması zor olan 17 metali tanımlamak için kullanılan Nadir toprak elementleri, modern teknolojinin vazgeçilmez girdileri arasında yer alıyor. Elektrikli araçlar, rüzgâr türbinleri, sabit disk sürücüleri, lazer sistemleri ve füze teknolojileri gibi pek çok alanda bu metallere ihtiyaç duyuluyor. Dolayısıyla Nadir toprak arzında yaşanacak herhangi bir kesinti, doğrudan sanayi üretimini ve savunma kapasitesini etkileyebiliyor.
Bu noktada Japonya’nın derin denizden Nadir toprak çıkarma girişimi, yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda ulusal güvenlik boyutuna da sahip bir hamle olarak öne çıkıyor.
Japonya’nın Nadir Toprak Rezervi Ne Kadar Büyük?
Japon iş dünyası gazetesi Nikkei’ye göre, Japonya’nın münhasır ekonomik bölgesi içinde yer alan Minami Torişima çevresinde 16 milyon tondan fazla Nadir toprak rezervi bulunuyor. Bu miktar, bölgeyi küresel ölçekte üçüncü en büyük rezerv konumuna taşıyor.
Hesaplamalara göre, söz konusu yataklar disprozyum için yaklaşık 730 yıl, itriyum için ise 780 yıl boyunca Japon sanayisinin ihtiyacını karşılayabilecek potansiyele sahip. Bu iki element, özellikle yüksek güçlü mıknatıslar ve lazer teknolojileri açısından kritik önemde.
Yerli Tedarik Zinciri Hedefi
Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nden (International Institute for Strategic Studies) araştırma görevlisi Takahiro Kamisuna, Japonya’nın bu kaynakları sürekli biçimde çıkarabilmesi halinde Yerli tedarik zincirini güvence altına alacağını belirtiyor. Kamisuna’ya göre bu durum, Japonya’nın kilit sanayilerinde Çin bağımlılığını ciddi ölçüde azaltacak stratejik bir kazanım anlamına geliyor.
Küresel Dengeler Ve Çin’in Hakimiyeti
Çin, Nadir toprak elementleri üzerindeki hakimiyetini daha önce de jeopolitik bir baskı aracı olarak kullandı. Bu durum, ABD’nin eski Başkanı Donald Trump dönemindeki ticaret savaşları sırasında da gündeme gelmişti. International Energy Agency verilerine göre Çin, küresel Nadir toprak madenciliğinin yaklaşık üçte ikisini, rafine edilmiş ürünlerin ise yüzde 92’sini tek başına karşılıyor.
Bu tablo, Japonya’nın denizden Nadir toprak çıkarma girişiminin neden yalnızca teknik bir deneme değil, aynı zamanda küresel güç dengelerini etkileyebilecek bir hamle olarak görüldüğünü açıkça ortaya koyuyor.
Kaynak: Oksijen
